GiaoThuc.comGiao Thức
HTTP và cách web nói chuyện

Proxy ngược (reverse proxy) là gì: máy đứng giữa trình duyệt và máy chủ làm những gì

Proxy ngược là gì, khác proxy chuyển tiếp thế nào, làm những việc gì, sửa thông điệp ra sao với Via và X-Forwarded-For, và lấy đúng IP người dùng sau proxy.

Hotel reception desk in Quy Nhon, receptionist seen from behind passing room keys to arriving guests while a porter carries luggage toward corridors, warm lobby lighting, wide angle

Proxy ngược (reverse proxy) là một máy chủ đứng trước một hoặc nhiều máy chủ ứng dụng, nhận mọi yêu cầu HTTP từ bên ngoài thay cho chúng, rồi chuyển vào trong và chuyển phản hồi ra. Với trình duyệt, proxy ngược chính là "máy chủ"; nó không biết, và không cần biết, phía sau có bao nhiêu máy. Gần như mọi trang web có lượng truy cập đáng kể đều có ít nhất một tầng như vậy, dưới tên gọi proxy ngược, bộ cân bằng tải, máy chủ biên hay cổng API.

Bài này phân biệt proxy ngược với proxy chuyển tiếp, liệt kê những việc proxy ngược thường đảm nhận, giải thích cách nó sửa thông điệp HTTP qua các header như Via, Forwarded, X-Forwarded-For, chỉ cách lấy đúng địa chỉ IP người dùng sau proxy, và nói về proxy chuyển tiếp với đường hầm CONNECT. Chuyện ứng dụng sau proxy nhận nhầm giao thức HTTP và HTTPS là một chủ đề riêng, chỉ được nhắc ngắn.

Proxy chuyển tiếp và proxy ngược: đứng về phía ai

Hình dung một khách sạn. Khách không tự đi tìm phòng giặt là, nhà bếp hay phòng kỹ thuật; mọi yêu cầu đều qua quầy lễ tân, lễ tân chuyển vào bộ phận phù hợp rồi trả kết quả cho khách. Khách chỉ biết có quầy lễ tân. Đó là proxy ngược: nó đứng về phía máy chủ, đại diện cho các máy chủ trước người dùng, do chủ trang web dựng lên.

Bây giờ hình dung một người đi chợ hộ cho cả khu tập thể: mọi người đưa danh sách, người đó đi mua ở nhiều chợ khác nhau, mang về chia lại. Người bán chỉ thấy người đi chợ hộ, không thấy ai đã đặt hàng. Đó là proxy chuyển tiếp (forward proxy): nó đứng về phía người dùng, do mạng của người dùng dựng lên, như proxy của công ty hay trường học, để kiểm soát truy cập, lưu đệm hoặc ghi nhật ký cho cả tổ chức.

Về mặt giao thức HTTP, hai loại khác nhau ở chỗ người gửi có biết mình đang nói chuyện với proxy hay không. Trình duyệt dùng proxy chuyển tiếp phải được cấu hình địa chỉ proxy, và gửi yêu cầu theo dạng đặc biệt: đích yêu cầu là cả địa chỉ tuyệt đối thay vì chỉ đường dẫn. Với proxy ngược, trình duyệt không biết gì cả; nó gửi yêu cầu bình thường tới tên miền, DNS trỏ tên miền về proxy, và proxy tự quyết chuyển vào đâu. Trong đặc tả, proxy ngược còn được gọi là cổng (gateway) và hành xử như máy chủ gốc đối với người gửi.

Những việc một proxy ngược thường đảm nhận

Lý do người ta đặt thêm một tầng giữa trình duyệt và ứng dụng là vì có những việc làm ở một chỗ chung thì gọn hơn làm trong từng ứng dụng:

  • Kết thúc TLS: giữ chứng chỉ và khoá riêng, giải mã HTTPS tại proxy, rồi nói chuyện với ứng dụng trong mạng nội bộ. Ứng dụng khỏi phải lo chuyện chứng chỉ.
  • Cân bằng tải: chia yêu cầu cho nhiều máy chủ ứng dụng theo vòng tròn, theo số kết nối đang mở, hoặc giữ cùng người dùng ở cùng máy; loại máy hỏng ra khỏi vòng dựa vào kiểm tra sức khoẻ định kỳ.
  • Định tuyến theo tên máy và đường dẫn: /api vào máy chủ API, /anh vào kho tệp tĩnh, tên miền con khác vào ứng dụng khác, tất cả sau cùng một địa chỉ IP.
  • Bộ nhớ đệm dùng chung: lưu phản hồi cho phép lưu và trả thẳng cho nhiều người dùng, giảm tải cho ứng dụng.
  • Nén và nâng phiên bản giao thức: nhận HTTP/2, HTTP/3 từ trình duyệt, nén phản hồi, trong khi vẫn nói HTTP/1.1 với ứng dụng cũ phía sau.
  • Đệm người dùng chậm: nhận trọn yêu cầu từ một kết nối di động chậm rồi mới chuyển vào ứng dụng trong một lượt, để tiến trình ứng dụng không bị giữ chân lâu.
  • Lớp bảo vệ: giới hạn tần suất, chặn yêu cầu dị dạng, lọc theo quy tắc tường lửa ứng dụng web, giấu cấu trúc mạng nội bộ.

Đổi lại, proxy ngược trở thành một điểm mà mọi lưu lượng phải đi qua: nó hỏng thì cả trang hỏng, nên thường được chạy theo cặp hoặc theo cụm. Nó cũng là nơi sinh ra các mã 502 và 504 khi phía sau có vấn đề.

Proxy ngược sửa thông điệp thế nào: Via, Forwarded và X-Forwarded-For

Khi proxy ngược chuyển yêu cầu vào trong, nó mở một kết nối TCP mới tới ứng dụng. Từ góc nhìn ứng dụng, mọi yêu cầu đều đến từ địa chỉ IP của proxy. Thông tin gốc như IP thật của người dùng, tên máy họ gõ, giao thức họ dùng sẽ mất nếu proxy không ghi lại. Vì thế proxy thêm header vào yêu cầu trước khi chuyển.

Header phổ biến nhất là X-Forwarded-For, một quy ước không chính thức: mỗi proxy nối thêm địa chỉ IP mà nó nhận kết nối từ đó vào cuối danh sách. Đi qua hai proxy, header có dạng "IP người dùng, IP proxy thứ nhất". Đi kèm thường có X-Forwarded-Host và X-Forwarded-Proto. Năm 2014, RFC 7239 chuẩn hoá các thông tin này thành một header duy nhất tên Forwarded, với các tham số for, by, host, proto, nhưng quy ước X- cũ vẫn phổ biến hơn trên thực tế.

Header Via phục vụ mục đích khác: mỗi máy trung gian ghi phiên bản giao thức và tên của mình, để lần theo được thông điệp đã đi qua những đâu và phát hiện vòng lặp chuyển tiếp. Đặc tả mô tả Via cho cả proxy và cổng, nhưng nhiều proxy ngược chỉ thêm khi được cấu hình. Proxy cũng gỡ các header từng chặng như Connection, Keep-Alive, Transfer-Encoding trước khi chuyển, vì chúng chỉ có nghĩa với kết nối phía trước.

Nếu ứng dụng phía sau không đọc các header này, nó sẽ sinh ra những lỗi rất đặc trưng: ghi nhật ký toàn IP của proxy, chặn nhầm cả thế giới khi chặn một IP, hoặc tạo địa chỉ tuyệt đối sai giao thức. Chuyện giao thức sai là chủ đề của các bài về chuyển hướng HTTPS.

Lấy đúng địa chỉ IP người dùng sau proxy: tin ai

X-Forwarded-For là lời khai, và phần đầu danh sách là do chính người gửi viết. Một người dùng có thể tự gửi header X-Forwarded-For giả, và proxy chỉ nối thêm vào sau. Cách lấy IP đáng tin như sau, áp dụng cho hệ thống của bạn:

  1. Liệt kê chính xác các proxy bạn kiểm soát hoặc tin tưởng, theo địa chỉ hoặc dải địa chỉ, ví dụ proxy ngược nội bộ và dải IP công bố của nhà cung cấp hạ tầng biên bạn dùng.
  2. Ở ứng dụng, bắt đầu từ địa chỉ IP của kết nối TCP thực tế. Nếu địa chỉ đó không thuộc danh sách tin cậy, đó chính là IP người dùng; bỏ qua mọi header.
  3. Nếu thuộc danh sách, đọc X-Forwarded-For từ phải sang trái. Bỏ qua từng địa chỉ thuộc danh sách tin cậy.
  4. Địa chỉ đầu tiên không thuộc danh sách tin cậy là IP người dùng đáng tin nhất bạn có. Mọi thứ phía bên trái nó đều có thể đã bị giả.
  5. Cấu hình proxy ngoài cùng ghi đè thay vì nối thêm nếu nó là điểm vào duy nhất, để header giả từ bên ngoài không lọt vào trong.

Sai lầm phổ biến là lấy địa chỉ đầu tiên bên trái vì "đó là người dùng". Làm vậy thì bất kỳ ai cũng giả được IP để vượt giới hạn tần suất hay lọt qua danh sách chặn, chỉ bằng cách tự thêm một header.

Proxy ngược làm bộ nhớ đệm dùng chung: private, s-maxage và khoá lưu

Bộ nhớ đệm trong trình duyệt là bộ nhớ đệm riêng: chỉ phục vụ một người. Bộ nhớ đệm trong proxy ngược hay máy chủ biên là bộ nhớ đệm dùng chung: một bản lưu phục vụ mọi người dùng. Khác biệt này quyết định phản hồi nào được phép lưu ở đâu. Trang chứa thông tin cá nhân như hộp thư, số dư, giỏ hàng tuyệt đối không được nằm trong bộ nhớ đệm dùng chung, nếu không người dùng sau sẽ thấy dữ liệu của người dùng trước.

Header Cache-Control có những chỉ thị dành riêng cho tình huống này. private cho phép trình duyệt lưu nhưng cấm bộ nhớ đệm dùng chung. s-maxage đặt thời hạn tươi riêng cho bộ nhớ đệm dùng chung, ghi đè max-age, cho phép kiểu "trình duyệt lưu một phút, proxy lưu một giờ". Theo đặc tả, phản hồi cho yêu cầu có header Authorization mặc định không được bộ nhớ đệm dùng chung lưu, trừ khi có chỉ thị cho phép rõ ràng.

Bộ nhớ đệm dùng chung tra bản lưu theo một khoá lưu, mặc định gồm phương thức và địa chỉ, cộng thêm các header nêu trong Vary. Nhiều sự cố lộ dữ liệu đến từ việc trang cá nhân hoá theo cookie nhưng không khai Vary hay private, hoặc proxy được cấu hình bỏ qua chỉ thị của ứng dụng để tăng tỷ lệ lưu. Quy tắc an toàn: mặc định không lưu ở tầng dùng chung, chỉ bật cho từng loại phản hồi đã biết chắc là công khai.

Proxy chuyển tiếp và đường hầm CONNECT

Với trang HTTP thường, proxy chuyển tiếp nhận yêu cầu có đích tuyệt đối, tự kết nối tới máy chủ, đọc và có thể lưu đệm phản hồi. Với HTTPS, proxy không thể làm vậy mà không phá mã hoá. Lời giải là phương thức CONNECT: trình duyệt gửi cho proxy yêu cầu CONNECT kèm tên máy và cổng đích, proxy mở kết nối TCP tới đó, trả 200, rồi từ đó chỉ chuyển byte qua lại hai chiều như một đường ống. Trình duyệt bắt tay TLS với máy chủ thật xuyên qua đường ống, nên proxy chỉ biết tên máy và lượng dữ liệu, không đọc được nội dung.

Proxy chuyển tiếp yêu cầu đăng nhập thì trả mã 407 Proxy Authentication Required kèm header Proxy-Authenticate, và trình duyệt gửi lại với Proxy-Authorization. Hai header này là từng chặng, chỉ dành cho proxy, không được chuyển tới máy chủ đích.

Một số tổ chức triển khai proxy giải mã TLS: cài chứng chỉ gốc riêng lên máy của nhân viên để proxy đứng giữa, giải mã rồi mã hoá lại. Về cơ chế, đây là việc chỉ làm được khi kiểm soát thiết bị, và chỉ phù hợp trong phạm vi tổ chức của mình với chính sách minh bạch cho người dùng, đúng quy định pháp luật. Ứng dụng ghim chứng chỉ sẽ từ chối kết nối qua proxy kiểu này, đó là dấu hiệu dễ nhận ra khi gỡ lỗi mạng công ty.

Proxy ngược, bộ cân bằng tải, mạng phân phối nội dung, cổng API: khác nhau ở đâu

Các tên gọi này chồng lấn nhau rất nhiều, vì bản chất đều là phần mềm đứng giữa nhận và chuyển yêu cầu. Bảng dưới phân biệt theo trọng tâm công việc:

Tên gọiĐọc tới tầng nàoTrọng tâm
Bộ cân bằng tải tầng 4TCP, UDP: địa chỉ và cổngChia kết nối, không đọc nội dung HTTP; nhanh và đơn giản.
Proxy ngược, bộ cân bằng tải tầng 7HTTP: header, đường dẫn, cookieĐịnh tuyến theo nội dung, kết thúc TLS, lưu đệm, sửa header.
Mạng phân phối nội dungHTTP, phân tán ở nhiều nơiProxy ngược đặt ở nhiều điểm gần người dùng, chú trọng lưu đệm và anycast.
Cổng APIHTTP, theo từng APIProxy ngược kèm xác thực mã truy cập, hạn mức, đếm lượt gọi, chuyển đổi định dạng.

Một hệ thống thực tế thường xếp chồng vài tầng: máy chủ biên ngoài cùng, rồi bộ cân bằng tải, rồi proxy ngược hoặc cổng API trước từng nhóm ứng dụng. Mỗi tầng thêm một chặng, thêm một nơi có thể lưu đệm sai hay cắt kết nối sớm, nên khi gỡ lỗi hãy vẽ ra đủ các tầng trước khi đoán.

Câu hỏi thường gặp

Proxy ngược và VPN có giống nhau không?

Không. Proxy ngược đứng trước máy chủ, xử lý từng yêu cầu HTTP cho các trang web của chủ máy chủ. VPN tạo một đường hầm ở tầng mạng cho toàn bộ lưu lượng của thiết bị, thường để nối vào mạng nội bộ. Hai thứ giải hai bài toán khác nhau và thường cùng tồn tại trong một tổ chức.

WebSocket có đi qua proxy ngược được không?

Được, nhưng phải cấu hình. Bắt tay WebSocket trên HTTP/1.1 dùng header Upgrade và Connection, vốn là header từng chặng nên proxy sẽ gỡ đi nếu không được dặn chuyển tiếp. Ngoài ra kết nối WebSocket sống lâu, nên thời gian chờ nhàn rỗi của proxy phải đủ dài, hoặc ứng dụng phải gửi khung giữ nhịp định kỳ.

Đặt proxy ngược có làm trang chậm đi không?

Thêm một chặng nghĩa là thêm chút độ trễ, thường rất nhỏ khi proxy nằm cùng trung tâm dữ liệu với ứng dụng. Bù lại, kết thúc TLS gần người dùng, lưu đệm, nén và giữ sống kết nối vào trong thường làm trang nhanh hơn tổng thể. Proxy chỉ thành nút cổ chai khi thiếu tài nguyên hoặc cấu hình bộ đệm không hợp lý.

Vì sao ứng dụng sau proxy ghi nhật ký toàn một địa chỉ IP?

Vì ứng dụng đang đọc địa chỉ của kết nối TCP, mà kết nối đó đến từ proxy. Cần cấu hình ứng dụng hoặc phần mềm máy chủ đọc X-Forwarded-For hay Forwarded, chỉ khi kết nối đến từ proxy tin cậy, theo cách đọc từ phải sang trái đã nêu trong bài.

Tấn công lén chuyển yêu cầu liên quan gì tới proxy ngược?

Kiểu tấn công này nhắm vào chỗ proxy và máy chủ phía sau hiểu khác nhau về điểm kết thúc của một thông điệp HTTP/1.1, thường do mâu thuẫn giữa Content-Length và Transfer-Encoding. Phần thừa bị máy phía sau coi là đầu một yêu cầu mới. Cách phòng là dùng phần mềm cập nhật, từ chối thông điệp mơ hồ và dùng HTTP/2 cho chặng vào trong khi có thể.

Có nên để ứng dụng nhận kết nối trực tiếp từ Internet song song với proxy không?

Không nên. Nếu ứng dụng vẫn mở cổng ra ngoài, kẻ khác có thể vượt qua mọi lớp bảo vệ, giới hạn tần suất và lưu đệm ở proxy, lại còn tự gửi header X-Forwarded-For tuỳ ý. Ứng dụng nên chỉ nhận kết nối từ địa chỉ của proxy, chặn phần còn lại bằng tường lửa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138